Voorblad

Home Page

 

Family Tree

 

 

Byvoegings

Additions

 

 

Kontak Besonderhede

Contact Details

 

   
Van der Spuy
REGISTER
 
 
 
 

Aantal Besoekers
powered by website design company.

 

[ Voorwoord / Introduction]

 

[ Die Van der Spuy van / The Van der Spuy surname ]


[ Die Van der Spuy wapen / The Van der Spuy Crest ]

 

[Algemeen / General ]

 

[ Melt se voorouers in Holland / Melt's Ancestors in Holland ]

 

[ Vroeëre Plaasbesit / Early Farm Ownership]

 

[ Grafte / Graves ]

 

[ Argieffoto's / Archive Photo's ]

 

[ Die Kalkfontein se Van der Spuy's / The Kalkfontein Van der Spuy's ]


VROEëRE PLAASBESIT VAN DIE VAN DER SPUYS

 

Tot en met die opstel van die Van der Spuy familiestamregister was die vroeëre plaasbesit deur die eerste nageslagte van die familie aan die Kaap geheel en al onbekend. Slegs die eienaarskap van die stamvader se oudste seun, Jacobus, van die geskiedkundige plaas Groot Constantia (1758 – 1778) is deur die geskiedskrywer, Theal, vermeld.

 

Alhoewel daar vermoed word dat ‘n jonger seun, Marthinus, hom ook op die boerdery toegelê het moes daar volstaan word met C.C. de Villiers se vermelding (Geslachtregister der Oude Kaapsche Familien) dat hy ‘n burger te Stellenbosch was. Die dramatiese opsporing van sy eienaarskap van die plaas De Klipheuwel aan die Mosselbankrivier word onthul in die hoofstuk oor Die Stamouers en hul Kinders.

 

‘n Tweede opwindende ontdekking het betrekking  op die stamvader self, toe bevind is dat hy, benewens ‘n hele aantal erwe in Kaapstad, ook die eienaar was van De Zonnebloem aan De Windberg – 12 morg groot. Daar dit soortgelyk was aan die grond deur die Eerste Vryburgers ontvang, asook aan die Liesbeeckrivier geleë was, is dit moontlik dat hy benewens sy ander bedrywighede in die sakewêreld, ook ‘n kleinboer was.

 

Daar Jacobus geen nasate had nie, het die plaas Groot Constantia na sy dood in ander hande oorgegaan.

 

Van Marthinus se seuns het een, Petrus Johannes predikant geword. Die vermoede was dat die ander twee, Melt en Sybrand Johannes, in hul vader se voetstappe gevolg het deur ook boere te word en wel in dieselfde omgewing, Die Koeberg. Hierdie vermoede is versterk deur die feit dat daar op die huidige nog enkele afstammelinge van hierdie twee broers in hierdie omgewing aangetref is, t.w. die Van der Spuys van Kalkfontein, Klein-Olifantskop, Kaaimanskloof, Adderley en Slot-van-die-Paarl.

 

Die logiese verwagting dat en van voornoemde twee seuns De Klipheuwel sou erf is bewaarheid met die ontdekking van transportakte (T5801) 31/10/1784 waarin Marthinus die grond oordra aan sy seun Melt. Verdere naspoorwerk het aan die lig gebring dat genoemde Melt ook later die eerste Van der Spuy-eienaar van Klein-Olifantskop geword het. (T6128) 11/1/1787. (J.Eksteen verkoop aan Melt van der Spuy).

 

Die ander seun, Sybrand Jacobus, het heelwaarskynlik die eienaar geword van die aangrensende plaas Oortmanspost – ‘n plaas wat hy later in twee verdeel het vir sy twee seuns, Marthinus Johannes wat die Gedeelte Oortmanspost kry en Jacobus Daniel wat die gedeelte Altona kry. ‘n Derde seun, Sybrand Jacobus, word eienaar van Mosselbank, nog ‘n aangrensende plaas.

 

Sybrand Jacobus (De Oude) se ouer broer Melt had op sy beurt vyf seuns. Hulle het almal boerdery as nering gekies, en hul plaasbesit, van die oudste, was as volg:

 

 

Hendrik Jacobus Paarl-Diamant
Marthinus Petrus Frederickskraal
Sybrand Johannes Klein-Olifantskop (sy vader se plaas)
Daniel Cornelius Hoogeberg
Melt Goedeontmoeting

 

By wyse van opsomming kan dit gestel word dat tot en met die 4de geslag daar reeds elf plase in Van der Spuy-besit was, nl.

 

De Zonnebloem, Groot Constantia, De Klipheuwel, Oortmanspost, Paarl-Diamant, Frederickskraal, Hoogeberg, Altona en Mosselbank.

 

Met uitsondering van De Zonnebloem en Groot Constantia, lê al hierdie plase in die Koeberggebied en wel in ‘n kring om oupa Marthinus se plaas De Klipheuwel.

 

Eers vanaf die 5de geslag het daar ‘n groter verskeidenheid beroepsrigtings vir jong Afrikaners ontstaan. Meer en meer het derhalwe voortaan werkrigtings, anders as net boerdery, kon kies. Ten gevolge hiervan vind daar nou ook ‘n geleidelike verskuiwing van die woonpenne vanaf die Koeberggebied plaas – eers na die nabygeleë plekke van Wes-Kaapland, en later verder ooswaarts na Swellendam, George, Uniondale; nog later bereik hulle die verre Republieke.

 

‘n Totaal van 35 plase, eertyds in besit van Van der Spuys, kon vir die Wes-Kaapland opgespoor word. En omdat die meeste in die Koeberggebied geleë is, en ook die groter deel van die plase in hierdie omgewing uitmaak, is met beskeie regverdiging die gepaste benaming gekies van

 

Die Hartland van die Van der Spuys

Die plase is:

 

Adderley (tans nog in Van der Spuy besit), Alexandrië, Altona, Concordia, Groot Constantia, Dagbreek, Doordekraal, Doornkraal, Draaihoek, Droërug, Eensgezind, Frederickskraal,  Gabriere, Goede Hoop - Philadelphia, Goede Hoop – N’Paarl, Goedeontmoeting, Hoogebergvallei, Inhoek, Kaaimanskloof, Kalkfontein, Klein Olifantskop (tans ook nog in Van der Spuy besit), Klipheuwel, Middelpost, Mosselbank,  Nassau, Nectar, Oortmanspost, Paarl-Diamant, Rondebosjeheuwel, Slot-van-die-Paarl, Spes Bona, Vrymansfontein, Zoethoutskloof, Zondagsfontein, Zonnebloem.

 

Die plase wat die langste in Van der Spuy-besit is, is Adderley en Klein-Olifantskop, baie geluk, Jan en Pieter, onderskeidelik huidige eienaars, mag julle voortbou op dit wat julle voorouers vir julle nagelaat het. Dit is ‘n jammerte dat die grootste aantal van voornoemde 35 plase nie meer Van der Spuy-eienaars het nie: gevorderde ouderdom, die afwesigheid van manlike nasate, die depressies van 1865 en 1933, ander beroepsbelangstellings ens. het hul offers geëis. Deur introuing aan die kant van die vroulike geslag vloei die Van der Spuy-bloed egter sterk in die are van nuwe eienaars, soos die Louws, Van Niekerks, Laubschers, Blanckenbergs, Van Schoors, Brinks ens.

 

Dit is ook insiggewend dat Sybrand van der Spuy, ‘n besigheidsman van Johannesburg, in 1996 weer besit geneem het van die plaas, “Noordhoek Estate” en weer wingerde hier gevestig het, die welbekende wyne van Cape Point Vineyards het  sy oorsprong van hierdie landgoed, www.capepointvineyards.co.za.

 

Kliek om groter te maak